Aandelenmarkten nerveus door dreigende handelsoorlog

Wall Street floorOp woensdag 4 april 2018 stonden de koersen op de Amerikaanse aandelenmarkten aan het begin van de dag sterk onder druk als gevolg van een dreigende handelsoorlog tussen China en de VS. De Dow Jones leverde aanvankelijk 500 punten in, om uiteindelijk 200 punten hoger te sluiten. De S&P 500 wist een verlies van 1,6 procent eerder op de dag om te zetten in een winst van 1,2 procent. En de Nasdaq sloot 1,5 procent hoger, na een daling van maar liefst 1,9 procent.

De reden voor deze heftige koersbewegingen was de aankondiging door China van nieuwe importtarieven op Amerikaanse sojabonen, chemicaliën en auto’s, ter waarde van wellicht $50 mrd op jaarbasis, gevolgd door sussende opmerkingen van Larry Kudlow, Trumps nieuwe voorzitter van de Nationale Economische Raad. Volgens zakenbank Goldman Sachs waren vooral de tarieven op sojabonen, een product uit de zogenoemde swing states uit het Amerikaanse Midden-Westen, slecht nieuws.

“Wij achten de opname van sojabonen in de bekendmaking van vandaag politiek van aard en representatief voor de escalatie van het handelsgeschil met de Verenigde Staten,” aldus  analisten van de bank in een bericht aan hun klanten.

China reageerde met de nieuwe importtarieven op eerder door de VS afgekondigde tarieven op onder meer staal, aluminium, vliegtuigonderdelen en flatscreen-televisies uit China. Volgens Trump maakt China zich al langere tijd schuldig aan oneerlijke handelspraktijken. Trump tweette 4 april ‘s ochtends: “We zijn niet in een handelsoorlog met China verwikkeld. Die oorlog werd al vele jaren geleden verloren door de dwaze, incompetente mensen die de VS vertegenwoordigden. Nu hebben we een handelstekort van $500 mrd per jaar. We kunnen dit niet laten voortduren!”

Bronnen: CNBC en de New York Times

Posted in China, Markten, Verenigde Staten | Leave a comment

Griekenland aan de rand van de afgrond

vlaggenDe ontwikkelingen rond de Griekse schuldenlast bereiken langzamerhand een hoogtepunt. In juni vervallen vier tranches van een lening van het IMF, met een totale waarde van 1,6 miljard euro. Gisteren stond in de Financial Times dat de Griekse minister van Binnenlandse Zaken, Nikos Voutsis, heeft gezegd dat Griekenland deze schuld niet kan aflossen, omdat er ook pensioenen en ambtenarensalarissen betaald moeten worden. De afgelopen maanden kon de Griekse regering telkens slechts met behulp van noodgrepen andere kredieten terugbetalen.

Intussen weigert de Europese Unie Griekenland tegemoet te komen door een reeds toegezegd deel van een eerder noodkrediet vrij te geven, als het land geen overeenstemming bereikt met het IMF over de tenuitvoerlegging van bepaalde hervormingsmaatregelen, zoals een aanpassing van de pensioenen en versoepeling van het arbeidsvoorwaardenbeleid. Dit zijn voor de linkse partij Syriza, die na verkiezingen in januari aan de macht is gekomen op basis van een programma dat verdere bezuinigingen uitsloot, onaanvaardbare maatregelen. De Griekse premier Tsipras heeft dat eerder deze week in een gesprek met de Duitse bondskanselier nog eens herhaald.

De grote vraag is hoe het nu verder moet. Commentator Wolfgang Münchau schreef gisteren (eveneens in de Financial Times) dat er drie mogelijkheden zijn. Eén: er wordt alsnog een compromis bereikt, waarbij het vooral gaat over de hoogte van het zogenoemde ‘primaire begrotingssurplus’, dat Griekenland nodig heeft om aan zijn verplichtingen te kunnen blijven voldoen. De Griekse regering stelt dat een surplus van 1,5% voldoende is, Münchau denkt zelf eerder aan 2,5%, maar de internationale crediteuren dringen aan op 3,5 of maar liefst 4,5%.

Twee: Griekenland gaat failliet, met alle onvoorzienbare gevolgen van dien. Dan moeten de andere landen van de eurozone zich volgens Münchau over het Griekse bankensysteem ontfermen, zodat Griekenland niet uit de eurozone hoeft te worden gezet.

Drie: Dat laatste scenario, een gedwongen vertrek van Griekenland uit de eurozone, voltrekt zich toch. De crediteuren willen dat niet, want dan kunnen ze zeker naar hun geld fluiten. Voor Griekenland zouden nog zwaardere tijden aanbreken, omdat de toegang tot de internationale geldmarkten dan definitief afgesloten is en er nog meer bezuinigd moet worden.

Het is overigens opmerkelijk dat Münschau opnieuw in niet mis te verstane bewoordingen te kennen geeft dat de door de ‘trojka’ (het IMF, de Europese Unie en de Europese Centrale Bank) aan Griekenland opgelegde bezuinigingen het land alleen maar verder in de richting van de afgrond hebben geduwd: “The key to a Greek economic revival has to be an end to austerity” (“De sleutel tot het herstel van de Griekse economie is het stopzetten van het bezuinigingsbeleid”).

Bron: Financial Times, Financial Times

Posted in Europa, Griekenland | Leave a comment

Chris Anderson gaat in drones

Chris Anderson, tot voor kort eindredacteur van tech-magazine Wired (zie foto), heeft een nieuwe hobby: drones. Maar het is wel een uiterst serieuze hobby, want Anderson droomt ervan om samen met zijn Mexicaanse partner Jordi Muñoz (26) de grootste producent te worden van civiele drones. Hun bedrijf 3D Robotics groeit snel en heeft in september vorig jaar een kapitaalinjectie van 30 miljoen dollar gekregen van durfkapitaalbeleggers.

Op dit moment is 3D Robotics na het Chinese DJI Innovations uit Shenzeng in omvang de tweede op deze markt, maar er liggen kapers op de loer in de vorm van industriële grootmachten als Amazon, FedEx en Domino’s Pizza. Jeff Bezos van Amazon speculeerde in november vorig jaar over het bezorgen van kleine pakketjes bij zijn klanten met behulp van drones, maar zo ver is het nog lang niet. De FAA (de Amerikaanse luchtvaartautoriteit) staat niet toe dat er met drones over bewoonde gebieden wordt gevlogen, en volgens Anderson is ook de privacywetgeving vooralsnog een grote hinderpaal.

Daarom richt 3D Robotics zich in eerste instantie op de landbouwmarkt. Boeren kunnen drones gebruiken om hun gewassen nauwkeurig in de gaten te houden en kleine verschillen in de productie (bijvoorbeeld als gevolg van hoogteverschillen of uiteenlopende bodemomstandigheden) bij wijze van spreken tot op de millimeter te corrigeren.

Het unieke van het bedrijfsmodel van 3D Robotics is dat alle blauwdrukken voor zijn circuit boards en modellen volledig openbaar zijn en door een grote gemeenschap van vrijwillige ontwikkelaars, via de website DIYDrone.com, worden ondersteund. “Als we het bij het rechte eind hebben, zal dit een fantastisch model zijn voor allerlei soorten bedrijven; en als we het mis hebben, is het een leerzame ervaring”.

Bron: IEEE Spectrum

Posted in Drones, Technologie | Leave a comment

Meer inflatie zou de VS goed doen – of toch niet?

In de Verenigde Staten is onder economen een stevige discussie gaande over de vraag of het niet beter zou zijn voor de economie als de inflatie de komende tijd flink zou gaan stijgen. Dat zou de werkgelegenheid ten goede kunnen komen en de schuldenlasten dragelijker kunnen maken.

Maar de US Federal Reserve (de Fed, het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) heeft van oudsher de opdracht de inflatie zo laag mogelijk te houden. Weliswaar wordt onder ‘laag’ inmiddels een inflatiepeil van zo’n 2 procent verstaan, maar dat is volgens Harvard-econoom Kenneth Rogoff nog lang niet hoog genoeg. Rogoff denkt dat een inflatiepeil van 6 procent pas echt soelaas zou bieden.

Daar wordt door anderen tegenin gebracht dat het veel makkelijker is de inflatie te laten stijgen dan te laten dalen. Als de economie dankzij een hogere inflatie aan vaart zou winnen, zou het wel eens heel lastig kunnen blijken de geest weer in de fles te krijgen, met alle desastreuze gevolgen van dien. Alan Greenspan, de Fed-voorzitter onder de presidenten Clinton en Bush, heeft gewaarschuwd dat een dubbelcijferige inflatie dan op de loer ligt.

De nieuwe Fed-voorzitter Janet Yellen, die in januari Ben Bernanke (foto) opvolgt, zal dus meteen bij haar aantreden met een netelige kwestie worden geconfronteerd: de inflatieteugels (een beetje) laten vieren, of liever toch maar niet?

Bron: New York Times

Posted in Macro-economie, Verenigde Staten | Leave a comment

Tesla maakt de elektrische auto salonfähig

Wat gevestigde autoproducenten als General Motors, Volkswagen en Toyota niet voor elkaar hebben gekregen, lijkt nieuwkomer Tesla te gaan lukken: de elektrische auto salonfähig maken. In Californië stond de Tesla Model S vorig jaar op de derde plaats van meest verkochte luxeauto’s, na de Mercedes Benz E-klasse en de BMW 5-serie. Filmsterren en bazen van technologiebedrijven laten zich graag zien in een Tesla.

Tesla is het geesteskind van Elon Musk, een 42-jarige Zuid-Afrikaan die mede-oprichter was van PayPal. Hij is ervan overtuigd dat hij met zijn ‘trickle down’-strategie (éérst luxe-auto’s en dan pas modellen voor de massamarkt) succes gaat boeken. Velen vergelijken hem nu al met wijlen Steve Jobs, de eigenzinnige ex-topman van Apple die ook altijd overtuigd was van zijn eigen gelijk.

Het geheim van Tesla schuilt in de superieure accu. De meeste elektrische auto’s tot nu toe hadden een actieradius van ongeveer 100 mijl (160 kilometer) en moesten zes uur lang worden opgeladen voor ze weer verder konden rijden. De Model S heeft een actieradius van 260 mijl en kan in veertig minuten 80 procent van de accu laden.

Dit jaar zouden er van dit model, dat minimaal 62.400 dollar kost, 21000 exemplaren verkocht moeten worden, acht maal zo veel als vorig jaar. Het bedrijf, dat in 2003 werd opgericht en in 2010 naar de beurs ging, is nu al winstgevend. De aandelenkoers is sinds januari met 500 procent gestegen en met een marktwaarde van ruim 20 miljard dollar is Tesla een derde van Ford waard.

Bron: Financial Times

Posted in Technologie, Verenigde Staten | Leave a comment

Cyprus strategisch belangrijk voor Rusland

Bron: Tjebbe van Tijen, http://www.flickr.com/photos/7141213@N04/8569327577/

In een artikel voor de Financial Times zegt Misha Glenny dat Cyprus weliswaar een belastingparadijs was, waar rijke Russen jarenlang hun (zwarte) spaargeld hebben kunnen onderbrengen, maar dat het eiland in twee andere opzichten nóg belangrijker is voor de Russische regering.

In de eerste plaats zijn er grote hoeveelheden gas gevonden, ook onder het Cypriotische deel van het continentale plat. Rusland zou bang zijn dat dit gas de (Europese) markt voor Russisch gas kan verpesten. Daarom heeft Moskou voorgesteld Cypriotische schulden over te nemen in ruil voor een gedeeltelijke controle over het Cypriotische gas. En in de tweede plaats is het eiland strategisch belangrijk voor Rusland, omdat de nabijgelegen marinebasis Tartuk in Syrië onder druk staat door de burgeroorlog in dat land. Dat zouden de twee redenen zijn dat Rusland – op wat verbale protesten voor de bühne na – niet echt in het geweer is gekomen tegen het besluit om maar liefst twintig procent af te romen van de spaartegoeden van meer dan 100.000 euro die bij de Cypriotische banken zijn ondergebracht.

Volgens Glenny gaat het daarbij om zo’n 22 miljard dollar aan Russisch spaargeld, een derde van het totaal. De Russen voelden zich tot Cyprus aangetrokken door het milde klimaat, de gemeenschappelijke (Grieks/Russisch-orthodoxe) religie en het feit dat Cyprus de toegangspoort tot Europa was. Er zouden in de loop der jaren zo’n tachtig Russische oligarchen tot Cyprioot zijn genaturaliseerd om het makkelijker voor ze te maken de Europese markt te penetreren. Dit zou met name voor Duitsland een sterke motivatie zijn geweest om aan te dringen op de depositobelasting.

Bovendien was Cyprus tijdens de Koude Oorlog een belangrijk centrum in het spionagenetwerk van de KGB. Van hieruit werden de ontwikkelingen in het Midden-Oosten nauwlettend in de gaten gehouden. De overblijfselen van dit netwerk waren voor de Russische oligarchen en misdaadsyndicaten van cruciaal belang bij het veranderen van Cyprus in ‘s werelds grootste witwasmachine voor kapitaal van dubieuze herkomst.

Bron: Financial Times

Posted in Banken, Europa, Rusland, Schuldencrisis | Leave a comment

Münchau: Europa riskeert een run op de banken

Volgens columnist Wolfgang Münchau van de Financial Times riskeren de ministers van Financiën van de eurozone met hun besluit om Cyprus in ruil voor een noodkrediet een belasting op bankdeposito’s te laten invoeren een run op de banken, en niet alleen op Cyprus zelf.

Münchau stelt dat met dit besluit een eind is gekomen aan het depositogarantiestelsel dat na de ondergang van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers in 2008 werd afgekondigd. Want nu moeten ook mensen met banktegoeden van minder dan 100.000 euro meebetalen aan de oplossing van de crisis, en dat was nou juist de categorie die door dat garantiestelsel moest worden beschermd.

De enige reden die Münchau kan bedenken voor deze ommezwaai is dat de Duitsers niet zomaar een lening wilden verstrekken die Cyprus naar alle waarschijnlijkheid toch niet zou terugbetalen. Daarom moest het bedrag van het noodkrediet omlaag van 17 miljard naar 10 miljard euro. De enige manier om het ontstane gat te financieren was het laten meebetalen door de kleine depositohouders.

Maar het grote risico is dat deze mensen hun resterende geld nu in allerijl van hun rekening zullen halen zodra de banken op Cyprus opengaan, en dat rekeninghouders in andere Zuid-Europese landen hun voorbeeld zullen volgen uit angst dat hun banktegoeden ook niet meer veilig zijn. Als dat gebeurt, hebben de ministers van de Eurogroep met hun ondoordachte beslissing een bankrun ontketend, met alle onvoorspelbare gevolgen van dien.

Bron: Financial Times

Posted in Banken, Europa, Schuldencrisis | Leave a comment

Stiglitz gaat Grillo helpen

Volgens een artikel in de Italiaanse Gazetta del Sud kan Beppe Grillo’s Vijfsterrenbeweging, de grote winnaar van de Italiaanse verkiezingen van 24 en 25 februari, rekenen op de steun van een wereldberoemde econoom, Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz (foto). Niet direct, maar indirect via zijn geestverwant Mauro Gallegati, een hoogleraar economie aan de Polytechnische Universiteit van de regio Marche, die heeft lesgegeven in Cambridge en aan de Columbia University van New York, waar hij heeft samengewerkt met Stiglitz.

Gallegati, een voormalig gemeenteraadslid en ‘grillino’ (zoals de aanhangers van Grillo worden genoemd) van het eerste uur, is een expert op het gebied van de verzorgingsstaat, met uitgebreide internationale ervaring. Hij gaat als lid van een speciale ‘task force’ de nieuwkomers van de Vijfsterrenbeweging in het Italiaanse parlement op weg helpen. Daarnaast heeft hij samen met Stiglitz een artikel geschreven over de herverdeling van inkomens, dat de basis zal vormen van Grillo’s beleidsplatform in het parlement: “Belast de rijken.” Volgens Gallegati zijn dat bijvoorbeeld degenen die er een privé-vliegtuig op na houden.

Een ander onderdeel van het beleidsplatform is een hervorming van de arbeidsmarkt, die de werknemers beschermt, maar niet per se hun arbeidsplaatsen. “Het is een volslagen andere benadering dan die vandaag de dag wordt gevolgd,” zegt Gallegati. “We moeten compleet nieuwe beroepen uitvinden en onze kaarten op cultuur en toerisme zetten. Wie gaat anders de pensioenen van de onbeschermde werknemers van nu betalen als zij straks ophouden met werken?”

Stiglitz zal zich niet rechtstreeks met het beleidsplatform bemoeien, maar “ons een handje helpen,” aldus Gallegati.

Bron: Gazzetta del Sud

Posted in Europa | Leave a comment

Chinese olieproductie stijgt snel

Door een beleid van het aankopen van buitenlandse olieconcerns zal China er over een paar jaar in zijn geslaagd zijn olieproductie op het niveau van Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten te brengen (zo’n 3 miljoen vaten per dag). Sinds 2009 hebben Chinese staatsoliebedrijven als Cnooc en Sinopec maar liefst 92 miljard dollar uitgegeven aan het verwerven van belangen over de hele wereld, van de VS tot Angola.

China staat op het punt een belangrijk olieproducerend land te worden buiten de eigen grenzen,” aldus Fatih Birol, chef-econoom van het Internationaal Energie Agentschap. “Een belangrijk deel van de groeiende productie in het buitenland komt van (fusie- en overname-)transacties die vorig jaar hebben plaatsgevonden.”

Sommige analisten en beleidsmakers zijn bang dat China er vooral op uit is om door het in bezit nemen van buitenlandse olievelden in de eigen behoeften te voorzien. Maar volgens functionarissen uit de Chinese olie-industrie zou het onmogelijk zijn om op deze wijze gelijke tred te houden met de aanzwellende vraag in hun land. China is op dit moment de op één na grootste olie-importeur ter wereld.

De Chinese staatsbedrijven die in de oliesector werkzaam zijn moeten jaarlijks aan een bepaalde productie-opdracht voldoen. Omdat de Chinese olievelden zo goed als uitgeput zijn, moeten deze bedrijven wel hun heil op de buitenlandse markt zoeken om hun doelstellingen te kunnen verwezenlijken.

Bron: Financial Times

Posted in China, Grondstoffen | Leave a comment

Robots nekken de Amerikaanse middenklasse

De Amerikaanse middenklasse is de dupe van de opkomst van de robots. Dat is althans de strekking van een stuk van Edward Luce in de Financial Times. De toenemende automatisering in met name de industrie leidt ertoe dat er een steeds grotere kloof ontstaat tussen een laagbetaalde onderklasse van mensen die werkzaam zijn als hulp in de huishouding of in de voedselbereiding, en een goedbetaalde toplaag. De werkgelegenheid in het middensegment loopt terug en de gemiddelde inkomens van mensen uit de Amerikaanse middenklasse zijn de afgelopen vijf jaar ieder jaar gedaald.

Volgens Luce is dit het voornaamste werkgelegenheidsprobleem waarmee president Obama tijdens zijn tweede ambtstermijn zal worden geconfronteerd. Een oplossing zal niet makkelijk zijn, want de robots zorgen wel voor de nodige productiviteitsgroei en stimuleren daardoor de economie. Maar als er straks steeds minder mensen uit de middenklasse werk hebben, zal dat ook van invloed zijn op de vraag.

Luce citeert in dit verband een passage uit het boek Race Against The Machine, waarin een ontmoeting wordt beschreven tussen Henry Ford en vakbondsleider Walter Reuther. Wijzend op zijn nieuwe robots zegt Ford: “Hoe ga je daar lidmaatschapsgeld van innen?” Waarop Reuther antwoordt: “Hoe ga jij ervoor zorgen dat ze jouw auto’s kopen?”

Bron: Financial Times

Posted in Technologie | Leave a comment